← Alle gidsenHypotheek

De hypotheek in Nederland: hoe het werkt en waarin geldverstrekkers verschillen

De hypotheek is voor de meeste mensen de grootste lening van hun leven. Zo werkt het in Nederland, en daarom kan hetzelfde huis bij verschillende geldverstrekkers heel verschillend uitpakken.

Gepubliceerd op 2 min lezen

Wat is een hypotheek?

Een hypotheek is een lening om een woning te kopen, met de woning als onderpand. Het recht van hypotheek wordt bij de notaris gevestigd en in het Kadaster ingeschreven. Betaal je niet, dan kan de geldverstrekker de woning laten veilen.

Belangrijkste punten

  • Maximaal 100 % van de woningwaarde, met extra ruimte voor energiebesparende maatregelen. Kosten koper (overdrachtsbelasting, notaris, taxatie, advies) betaal je meestal zelf.
  • Maximale hypotheek hangt af van je inkomen volgens wettelijke normen (Nibud-tabellen) en van de toetsrente.
  • Startersvrijstelling — tot 35 jaar betaal je onder voorwaarden geen overdrachtsbelasting op je eerste woning tot een bepaalde woningwaarde.
  • Opstalverzekering is verplicht.

Hypotheekvormen

Annuïteitenhypotheek

De meest gekozen vorm: gelijke bruto maandlasten, eerst veel rente, later meer aflossing.

Lineaire hypotheek

Elke maand een vast bedrag aflossing; hogere lasten aan het begin, lagere totale rente.

Aflossingsvrij

Alleen nog beperkt mogelijk (bijvoorbeeld een deel bij een lage schuld of oude rechten) en zonder renteaftrek.

Hypotheekrenteaftrek en NHG

  • Rente op een lening voor je eigen woning is aftrekbaar als je in maximaal 30 jaar annuïtair of lineair aflost. In 2026 is het maximale aftrektarief 37,56 %.
  • Nationale Hypotheek Garantie (NHG) — voor woningen tot € 470.000 in 2026 (hoger met energiebesparende maatregelen). Je betaalt eenmalig een borgtochtprovisie en krijgt meestal een lagere rente en vangnet bij restschuld.

Rente en kosten vergelijken

Kies een rentevaste periode (bijvoorbeeld 10, 20 of 30 jaar). Vergelijk het jaarlijks kostenpercentage en de totale kosten in het ESIS. Let op risico-opslagen per LTV-klasse en kortingen voor energielabels.

SMARTPRO toont het volledige aflossingsschema en het verschil tussen annuïtair en lineair.

Waarin geldverstrekkers verschillen

VoorwaardeMogelijke verschillen
RenteOpslagen per LTV, kortingen voor energielabel en betaalrekening.
Boetevrij aflossenMinimaal 10 % per jaar, soms 15–20 %.
VerhuisregelingRente meenemen naar een nieuwe woning.
Rentemiddeling en offerteGeldigheid, bouwdepot, rentedaling tijdens offerte.

Voor je tekent

  1. Vergelijk JKP en totale kosten van meerdere aanbieders.
  2. Kies een rentevaste periode die bij je plannen past.
  3. Reken met kosten koper en een buffer.

Deze informatie is algemeen, beschrijft de Nederlandse regels op de publicatiedatum en is geen financieel, juridisch of fiscaal advies. Regels, grenzen en voorwaarden van geldverstrekkers veranderen — controleer altijd je offerte en officiële bronnen zoals de AFM, Belastingdienst en NHG.